SAKİNE BATURAY
Milli Mücadele döneminin önemli kadın kahramanlarından biri.
Kısaca hayatı: 1. Doğumu ve ailesi 1896’da Erzurum’un İspir ilçesine bağlı Baksı-Kındız köyünde doğdu. Babası Erzurumlu Hasan Reis’ti. Nüfus kaydında Samsun görünüyor çünkü babası Samsun’da çalışıyordu. Babası Ömerzadelerin yanında “taka” da denilen ticari gemilerde, Romanya-Köstence hattında petrol taşımacılığı yapıyordu. 1911 veya 1912’de Muhsin Bey’le evlendi. 1913’te Lütfü adında bir oğlu oldu ama çocuğun doğuştan ayakları sakattı. Eşi Yemen Harbi’nde askerdeyken köyleri Ermeni saldırısına uğrayınca, sakat oğluyla birlikte 2,5 ay süren zorlu bir kış yolculuğuyla Samsun’a, babasının yanına sığındı.
2. Samsun’daki hayatı Samsun’da hastanede hasta bakıcı olarak çalıştı. Orada Amerikalı bir doktordan İngilizce ve Latin alfabesi öğrendi. Mücadeleci, meraklı ve çalışkan biri olarak biliniyordu.
3. En bilinen yönü: Atatürk’ü karşılaması 19 Mayıs 1919’da Mustafa Kemal Atatürk ve Bandırma Vapuru ile gelen 18 silah arkadaşını Samsun iskelesinde karşılayan tek kadın oldu. Bu olay Reji İskelesi, bugünkü Tütün İskelesi’nde gerçekleşti. Olay, oğlu Orhan Baturay’ın aktardığı aile anlatıları ve araştırmacı Necat Çetin’in 2008-2009’daki çalışmalarıyla belgelenmiş. Samsun’da kadınları örgütleyerek cepheye destek verdiği de biliniyor. 1976’da vefat etti. Sakine Baturay, Milli Mücadele’nin görünmeyen ama sahadaki önemli kadın figürlerinden biri olarak anılıyor.