1. Soğuk algınlığı (rinovirüs)
200’den fazla farklı soğuk algınlığı virüsü (rinovirüs) dolaşımda olduğundan, çoğu yetişkinin yılda iki veya üç kez soğuk algınlığına yakalanması şaşırtıcı değil . Mikroplu elleri, balgamlı öksürükleri ve (yetersiz) hapşırıklarını örtme becerileriyle çocuklar ise daha da sık hastalanıyor.
Soğuk algınlığı virüsleri uzun süre vücutta kalır ve virüsü iki haftaya kadar başkalarına bulaştırabilirsiniz. Siz ve çocuğunuz, belirti göstermeyen kuluçka döneminde bulaşıcısınız. Ancak soğuk algınlığı belirtilerinin en şiddetli olduğu dönemde, yani genellikle kendinizi kötü hissetmeye başladıktan sonraki üçüncü gün civarında, başkalarına bulaştırma olasılığınız daha yüksektir.
“Soğuk algınlığından kurtulmak için bol su içmek çok önemlidir. Çay gibi ılık sıvılar içmek boğaz ağrısını ve tıkanıklığı yatıştırabilir ve soğuk algınlığınız olduğunda küçük değişiklikler büyük fark yaratabilir,” diyor Dr. Goldman.
” Burun tıkanıklığını gidermek için odanızdaki havaya nem katmak amacıyla bir nemlendirici kullanmayı veya boğaz ağrısını hafifletmek için ılık tuzlu suyla gargara yapmayı düşünebilirsiniz .”
2. Grip (influenza)
Grip mevsimi Ekim’den Mayıs’a kadar sürer, ancak yılın herhangi bir zamanında grip virüsüne yakalanmak mümkündür. Grip , ABD’de her yıl milyonlarca insanı hasta eder ve hastaneye yatışa veya ölüme yol açabilir. Grip aşısı sizi ve ailenizi bu son derece bulaşıcı virüsten koruyabilir. Her yıl, sizi gribin mevcut varyantlarına karşı korumak için yeni bir aşı piyasaya sürülmektedir.
Grip belirtileri göstermeye başladığınızda, muhtemelen virüsü en az bir başka kişiye zaten bulaştırmışsınızdır. Çünkü hasta olduğunuzu bilmeden önce de bulaşıcısınızdır. Grip, ilk belirtiler ortaya çıktıktan sonra bir hafta veya daha uzun süre bulaşıcıdır .
3. COVID-19
COVID-19’a yakalanırsanız, belirtiler ortaya çıkmadan bir ila iki gün önce ve kendinizi iyi hissetmemeye başladıktan iki ila üç gün sonra virüsü başkalarına bulaştırma olasılığınız daha yüksektir. Bulaşıcı kalma süreniz, hastalığınızın şiddetine de bağlı olabilir. Eğer aşağıdaki belirtilerden herhangi birine sahipseniz:
- Hafif veya hiç belirti göstermeyen (asemptomatik) kişiler yaklaşık beş gün boyunca bulaşıcıdır.
- Orta ila şiddetli semptomlar: 20 güne kadar bulaşıcı olabilirsiniz.
“Belirtileriniz önemli ölçüde iyileştikten veya ortadan kalktıktan ve belirtilerin başlangıcından itibaren en az beş gün geçtikten sonra, genellikle başkalarının yanında bulunabilirsiniz,” diyor Dr. Goldman.
4. Solunum sinsityal virüsü (RSV)
Sağlıklı yetişkinlerde ve çocuklarda RSV genellikle nezleye benzer hafif semptomlara neden olur. Ancak bu solunum yolu enfeksiyonu, bebeklerde, yaşlı yetişkinlerde ve bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde potansiyel olarak yaşamı tehdit eden bronşiyolit ve zatürreye yol açabilir.
Her yıl çocuklarda RSV enfeksiyonları 58.000 ila 85.000 hastaneye yatışa neden oluyor ve şimdi de 60 yaş ve üzeri yaklaşık 177.000 yetişkinin de bu virüs nedeniyle hastaneye kaldırıldığını görüyoruz . Bu grupları korumaya yardımcı olmak için, çocuklar ve yaşlı yetişkinler için bir RSV aşısı uygulamaya koyuyoruz .
Siz veya çocuğunuz RSV ile enfekte olursanız, belirtiler ortaya çıkmadan birkaç gün önce ve sonrasında sekiz güne kadar bulaşıcı olabilirsiniz . Ancak enfekte olan bebekler ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler, belirtileri kalmasa bile dört haftaya kadar bulaşıcı olabilirler.
5. Göğüs nezlesi (bronşit)
Soğuk algınlığı, grip ve COVID-19’a neden olan virüsler, tedavi edilmezse veya belirtileri yeterince şiddetliyse bronşite yol açabilir. Göğüs nezlesi olarak da bilinen bronşit, akciğerlere giden hava yollarının şişmesine ve mukusla dolmasına neden olur. En yaygın belirti, üç hafta veya daha uzun süren kronik öksürüktür .
Bronşit bulaşıcı değildir. Ancak bronşite yol açan soğuk algınlığı, grip veya diğer virüsler bulaşıcıdır, bu nedenle başkalarına bulaştırmamak için yine de önlem almanız gerekir.
6. Zatürre
Bakteriler -ve COVID-19 ile RSV’ye neden olan virüsler- zatürreye yol açabilir . Hem viral hem de bakteriyel zatürre bulaşıcıdır, ancak maruz kalan herkes hastalanmaz.
Sağlık uzmanları, ciddi komplikasyonları önlemek için 2 yaşından küçük çocukların, 65 yaş üstü yetişkinlerin ve bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerin pnömokok (zatürre) aşısı yaptırmasını önermektedir . Bu gruplar özellikle zatürreye bağlı olarak ciddi semptomlar ve hatta ölüm riski altındadır.
Viral zatürreye yakalandıysanız, ateşiniz düşene ve birkaç gün boyunca ateşsiz kalana kadar bulaşıcısınızdır.
Bakteriyel zatürreye yakalandıysanız, en az iki gün antibiyotik kullandıktan ve ateşiniz geçene kadar bulaşıcı olmaya devam edersiniz .
7. Pembe göz (konjonktivit)
Bakteriler ve nezleye, COVID-19’a neden olan virüsler de konjonktivite (pembe göz ) neden olabilir . Bu göz enfeksiyonu, göz kapaklarınızı ve gözünüzün dış kısmını kaplayan dokulardaki (konjonktiva) kan damarlarının şişmesine neden olur. Şişmiş kan damarları, enfekte olmuş gözünüzün beyaz kısmının pembe görünmesine yol açar.
Viral konjonktivit, kuluçka döneminde ve belirtileriniz devam ederken çok kolay bulaşabilir. Bakteriyel konjonktivit ise en az 24 saat antibiyotik kullandıktan sonra veya belirtiler geçene kadar bulaşıcıdır. Bu nedenle, konjonktivitiniz varsa, ellerinizi yıkamadan önce yüzünüze , gözlerinize ve diğer yüzeylere mümkün olduğunca dokunmaktan kaçınmanız önemlidir.
8. Sinüs enfeksiyonu (sinüzit)
Soğuk algınlığı ve mevsimsel alerjiler sinüs enfeksiyonlarına neden olabilir . Akut sinüzit olarak da bilinen bu enfeksiyon, mukus üreten sinüslerinizin sıvı ile dolmasıyla ortaya çıkar. Bazen bu mukusta bakteri üreyerek bakteriyel sinüzite neden olur. Bakteriyel sinüs enfeksiyonu bulaşıcı değildir, ancak sinüs enfeksiyonuna neden olan soğuk algınlığını başkalarına bulaştırabilirsiniz.
“Enfeksiyondan kaynaklanan sinüs basıncının rahatsızlığını hafifletmek için düzenli tuzlu su ile burun yıkamayı öneriyorum. Bu basit teknik, burun pasajlarını temizlemeye, tıkanıklığı azaltmaya ve basıncı hafifletmeye yardımcı olur. Belirtileri azaltmanın ve sinüs drenajını desteklemenin güvenli ve etkili bir yoludur,” diye tavsiye ediyor Dr. Goldman.
“Günde birkaç kez sinüslerinizin üzerine ılık, nemli bir bez uygulamak da faydalı olabilir. Sıcaklık burun geçitlerini açmaya, basıncı azaltmaya ve ağrıyı hafifletmeye yardımcı olur,” diye ekliyor.
9. Boğaz enfeksiyonu
Soğuk algınlığı ve diğer virüsler genellikle boğaz ağrısına neden olur . Ancak boğaz enfeksiyonuna neden olan, oldukça bulaşıcı olan A grubu streptokok (strep) bakterisidir .
Bu bakteriyel enfeksiyon boğazı ve bademcikleri iltihaplandırarak yutmayı ağrılı hale getirir. Sizde veya çocuğunuzda ayrıca ateş ve şişmiş lenf bezleri de olabilir. Tedavi edilmezse, streptokok enfeksiyonu geçiren bazı çocuklarda kızıl hastalığı olarak bilinen kabarık kırmızı bir döküntü gelişir . Sizde veya çocuğunuzda streptokok enfeksiyonu varsa, ateş geçene ve en az 12 saat antibiyotik kullanana kadar bulaşıcısınız.
10. Mide gribi (norovirüs)
Norovirüs, ishal, kusma ve mide kramplarına neden olan bir mide enfeksiyonudur. Bazı insanlar buna “mide gribi” derler, ancak bu hastalığa aslında bir grip türü neden olmaz. Yine de, norovirüsler (birçok türü vardır) oldukça bulaşıcıdır ve yok edilmesi zordur. Norovirüsler ayrıca tezgahlar ve kapı kolları gibi yüzeylerde haftalarca kalabilir .
Kusma, ishal veya belirtilerin hafiflemesinden sonraki birkaç gün içinde en bulaşıcı dönemdesiniz. Maalesef, kendinizi daha iyi hissetseniz bile iki hafta veya daha uzun süre başkalarına bulaştırabilirsiniz.
